Tjeerd de Graaf

Stemmen uit de Sjtetl: Oude geluidsopnames en de laatste sprekers van het Jiddisch in Sint-Petersburg.
(19 april: symposium 'De wereld van het Jiddisch en andere kleine talen')

Door de voortschrijdende globalisering en het daarmee gepaard gaande veelvuldige gebruik van wereldtalen dreigen vele minderheidstalen te verdwijnen. En met het verdwijnen van een taal gaat er een belangrijk deel van een cultuur verloren. Bij velen dringt het besef door dat hier iets aan gedaan moet worden. Zo werkt men aan de Universiteit van Sint-Petersburg aan de reconstructie van oude geluidsopnamen van minderheidstalen in Rusland. Een aantal van de talen die nog gesproken worden, zijn en worden tijdens veldwerkexpedities opgetekend. Sinds 1992 werkt de spreker intensief met deze groep collega’s samen. Eén van de uitgevoerde projecten betreft het Jiddisch, waarvan oude geluidsopnamen werden gereconstrueerd en voor verder onderzoek nu beschikbaar zijn. Daarnaast werden in het kader van dit project moedertaalsprekers van het Jiddisch in Sint-Petersburg geïnterviewd. In deze lezing licht de spreker de resultaten van dit onderzoek toe en hij laat fragmenten zien van een documentaire uit de reeks ”De laatste geluiden van een taal” van Omrop Fryslân.

Tjeerd de Graaf heeft zich sinds 1990 gespecialiseerd op het gebied van minderheidstalen in Rusland. In dat jaar nam hij deel aan een Japanse veldwerkexpeditie naar het eiland Sachalin, waar de taal van de oorspronkelijke bevolking werd bestudeerd. Sindsdien heeft hij meegewerkt aan verschillende onderzoeksprojecten met collega’s in de Russische Federatie en Japan, die werden gefinancierd door de organisatie INTAS van de EU en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO. Eén van deze projecten had betrekking op het Jiddisch (Stemmen uit de Sjtetl). Andere projecten behelsden de talen van Arctische volkeren (Stemmen uit de Toendra en Taiga). In 1998 ontving hij een doctoraat Honoris Causa aan de Universiteit van Sint Petersburg. Sinds 2003 is hij bestuurslid van de Foundation for Endangered Languages en wetenschappelijk medewerker aan de Fryske Akademy in Leeuwarden en het daarvan deel uitmakende Mercator Centrum, waar onderzoek wordt verricht naar taalminderheden in Europa. In 2003 was hij een semester gasthoogleraar aan de Universiteit van Sint Petersburg en in 2004 en 2005 werkte hij enige maanden aan het Slavic Research Center in Sapporo (Japan). In de laatste jaren is hij actief betrokken bij de reconstructie van oude geluidsopnames van bedreigde talen, hetgeen mogelijk is met subsidies van het Endangered Archives Programme van de British Library.

 

<<< terug